ΤΟ (ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΠΤΙΚΟ) "ΧΑΠΙ" : ΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ
 

 ήταν ένα από τα συνθήματα την εποχή της ανάπτυξης του φεμινιστικού κινήματος. Οι γυναίκες, στον αγώνα τους για χειραφέτηση, είχαν ένα διαφορετικό σύμμαχο : το αντισυλληπτικό χάπι. Θα γεννούσαν μόνον όταν ήθελαν αυτές.

      Η αναστολή της ωοθυλακιορρηξίας από την προγεστερόνη ήταν γνωστή από τις αρχές του αιώνα, η πειραματική όμως απόδειξη έγινε το 1937, τρία χρόνια αργότερα από την απομόνωση της προγεστερόνης από τον Adolf Butenandt.
    Το επόμενο βήμα έγινε στις αρχές της δεκαετίας του '50. Επειδή τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη δεν μπορούσαν να παραχθούν σε μεγάλες ποσότητες τότε, οι έρευνες στράφηκαν σε άλλες πηγές. Ο βιολόγος Gregory Pincus εντοπίζει τέτοια μόρια στους βολβούς ενός φυτού στο Μεξικό. Για τέσσερα χρόνια, όντας αβέβαιος για το αποτέλεσμα, αποφεύγει να το δοκιμάσει σε γυναίκες. Το χάπι δοκιμάζεται τελικά το 1956-7 στο Πόρτο Ρίκο, σε πρόγραμμα οικογενειακού προγραμματισμού.
    Το 1958 κυκλοφορεί στην αγορά. Το πρώτο χάπι αποτελείται από ένα συνδυασμό 10 mg νοραιθινοδρέλης και
0,15 mg 3-μεθυλαιθέρα της αιθινυλοιστραδιόλης (μεστρανόλη).
  Η αιθινυλο-ομάδα  επιτρέπει τη λήψη από το στόμα. Οι δόσεις αυτές αργότερα αποδείχθηκαν υπερβολικές.
  Τα χρησιμοποιούμενα σήμερα ανασταλτικά της ωορρηξίας είναι στεροειδείς ουσίες, οιστρογόνα ή με ενέργεια προγεστερόνης ή το συνηθέστερο, συνδυασμός των δύο.
  Ο συνδυασμός αυτός παρουσιάζει δύο πλεονεκτήματα :
 Εάν η αναστολή της ωορρηξίας γίνεται από το προγεστερονοειδές, τότε με την προσθήκη του οιστρογόνου αποφεύγεται η ατροφία του ενδομητρίου.
 Εάν η ωορρηξία αναστέλλεται από το οιστρογόνο, τότε με την προσθήκη του προγεστερονοειδούς αποφεύγεται η μεγάλη δόση οιστρογόνου και επίσης ελέγχεται αποτελεσματικότερα η αιμόρροια, που προέρχεται από τη διακοπή του φαρμάκου.
  Μια άλλη μέθοδος συνίσταται στην αρχική χορήγηση οιστρογόνου και μετά την 15n-16n ημέρα του κύκλου χορήγηση μίγματος οιστρογόνου και προγεστερονοειδούς. Η μέθοδος αυτή είναι λιγότερο ασφαλής.

  Οι παρενέργειες
    Για κάποιο φάρμακο που λαμβάνεται με τέτοια συχνότητα έχουν πολύ μεγάλη σημασία οι παρενέργειες που προκαλεί. Οι περισσότερο ανεπιθύμητες ενέργειες προκαλούνται από το οιστρογόνο. Αυτές που αναφέρονται περισσότερο είναι ναυτία, πονοκέφαλος, υπερένταση, αύξηση βάρους, αλλά οι πιο πολλές υποχωρούν με τη συνέχιση της θεραπείας.
    Η σοβαρότερη παρενέργεια είναι θρόμβωση του αίματος, οπότε οι θρόμβοι μπορούν να φράξουν κάποιο αιμοφόρο αγγείο και να προκαλέσουν το θάνατο από στεφανιαία καρδιακή προσβολή ή συμφόρηση. Η συχνότητα των θανάτων που σχετίζονται με τη χρήση του χαπιού είναι 3 στις 100.000 - τη στιγμή που η συχνότητα θανάτων κατά τον τοκετό είναι 30 στις 100.000.
    Οι γυναίκες που καπνίζουν καθώς και αυτές πάνω από 40 ετών έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο, γι' αυτό είναι καλύτερο να χρησιμοποιείται άλλη μέθοδος αντισύλληψης.
    Σύμφωνα με μια έκθεση της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, τα μισά από τα παιδιά που έρχονται σήμερα στον κόσμο δεν γεννιούνται όταν οι γονείς τους το επιλέγουν, ενώ το 1/4 από αυτά είναι ανεπιθύμητα. Σε όλο τον κόσμο 500 γυναίκες πεθαίνουν καθημερινά από τις επιπλοκές των εκτρώσεων.
  Η Ελλάδα κατέχει την "πρωτιά" σε εκτρώσεις στην Ευρώπη : για το 1997 περίπου 150.000 Ελληνίδες αποφάσισαν να κάνουν έκτρωση - κυρίως έφηβες μέχρι 18 ετών, ενώ μόνο το 2% των Ελληνίδων παίρνει αντισυλληπτικά.
  Βέβαια στην Ελλάδα το πρόβλημα είναι αντίστροφο : δεν υπάρχει πρόβλημα αύξησης του πληθυσμού, ώστε να υπάρξει προγραμματισμός μείωσης, αλλά πρόβλημα υπογεννητικότητας.

  Το "χάπι της επόμενης μέρας"
    Αργότερα, παρασκευάστηκαν χάπια που μπορούσαν να ληφθούν εκ των υστέρων, όπως για παράδειγμα η διαιθυλοσιλβεστρόλη (DES), μια ένωση που μοιάζει στη δομή με την οιστραδιόλη και έχει αποτελέσματα για 5 ημέρες, ξεκινώντας 72 ώρες μετά την επαφή.
    Oμως, δυσάρεστες παρενέργειες (καρκίνος του κόλπου στις κόρες των γυναικών που το χρησιμοποιούσαν ή στειρότητα στους γιούς τους) η DES αποσύρθηκε και χρησιμοποιείται μόνο για επείγουσες περιπτώσεις, όπως βιασμοί.
    Το 1988 στη Γαλλία παρασκευάστηκε ένα νέο χάπι, το RU-486 ή μεφιπριστόνη, που στηριζόταν σε μια νέα μέθοδο : όταν λαμβάνεται με τη μορφή χαπιού αυξάνει τις συσπάσεις των μυών της μήτρας και τελικά προκαλεί την αποβολή του εμβρύου. Είναι αποτελεσματικό μέχρι και 5 βδομάδες μετά τη σύλληψη.
  Οι οργανώσεις ενάντια στις εκτρώσεις εμπόδισαν τη διάδοση του RU-486 σε πολλές χώρες και τελικά η κυκλοφορία του περιορίστηκε.

  ΕΝΑ "ΧΑΠΙ" ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΔΡΑ
    Eχουν πραγματοποιηθεί έρευνες για φάρμακα που θα ανέστειλαν την ανδρική γονιμότητα, αλλά είναι δύσκολο να βρεθούν τέτοια. Τα οιστρογόνα θα ήταν αποτελεσματικά, αλλά θα επέφεραν ανάπτυξη θηλυκών χαρακτηριστικών.
  Στην Κίνα από το 1972 χρησιμοποιείται ένα φάρμακο (gossypol) που εξάχθηκε από βαμβακέλαιο. Είναι μια μη στεροειδής ένωση που αναστέλλει τη δράση της γαλακτικής δεϋδρογονάσης, ενός ενζύμου που υπάρχει στο σπέρμα και στα κύτταρα των όρχεων.
  Μετά το 1990 οι έρευνες σταμάτησαν να είναι εντατικές, γιατί διαπιστώθηκε ότι επιφέρει μόνιμη στειρότητα σε ένα ποσοστό 20% των ανδρών που την χρησιμοποίησαν.

  ΚΑΙ ΕΝΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ "ΑΝΔΡΙΚΟ" ΧΑΠΙ
  Ανδρική ανικανότητα τέλος ;
  Τον τελευταίο καιρό έχουν ακουστεί πολλές συζητήσεις και η "διαφήμιση" μέσω τύπου και τηλεόρασης μοιάζει υπερβολική για το χάπι "Viagra" (Sildenafil) της εταιρείας Pfizer.
Αναστέλλει τη δράση του ενζύμου φωσφοδιεστεράση 5 (PDE5). To ένζυμο αυτό υπάρχει κυρίως στα ανδρικά γεννητικά όργανα και εμποδίζει τη ροή του αίματος στα σηραγγώδη αγγεία. Έτσι τελικά το "Viagra"  αυξάνει την αιμάτωση και επιφέρει τη στύση.
  Οι έρευνες έδειξαν επιτυχία σε ποσοστό περίπου 70%, ενώ οι παρενέργειές του είναι πονοκέφαλοι, ναυτία και διάρροια, ενώ υπάρχουν πολλές αντενδείξεις όπως και υποψίες για πρόκληση καρκίνου.
  Στις ΗΠΑ εγκρίθηκε η χρήση του κατόπιν ιατρικής συνταγής στα τέλη Μαρτίου 1998. Στην Ευρώπη θα περιμένουμε μέχρι το τέλος της χρονιάς.
  Θα είναι το θαύμα του τέλους του αιώνα, μια νέα  κοινωνική επανάσταση, όπως υπόσχονται οι δημιουργοί του, που το ονόμασαν "χάπι της ευτυχίας" ;